Νέος συνοδικός κύκλος Δήμητρας-Χείρωνα: Όταν το παρελθόν βγαίνει στο μπαλκόνι!
Ανοίγει στις 26 Φεβρουαρίου 2026 και ολοκληρώνεται την 1η Αυγούστου 2031
Ο συνοδικός κύκλος Χείρωνα–Δήμητρας που ανοίγει στις 26 Φεβρουαρίου 2026 και ολοκληρώνεται την 1η Αυγούστου 2031, εγκαινιάζει μια περίοδο όπου το ιδιωτικό παρελθόν ζητά δημόσιο λόγο.
Σε προσωπικό επίπεδο, η ψυχολογική πρόκληση είναι σαφής: πώς μετατρέπεται η κληρονομική μνήμη σε προσωπική αφήγηση χωρίς να γίνει νοσταλγική φυλακή. Πολλοί θα βρεθούν μπροστά στην ανάγκη να επαναπροσδιορίσουν τη δημόσια εικόνα τους μέσα από ρίζες, οικογενειακές ιστορίες και «άγραφους νόμους» που μέχρι τώρα λειτουργούσαν υπόγεια. Άλλοι θα αισθανθούν έντονα το βάρος μιας παράδοσης που απαιτεί είτε να ειπωθεί είτε να εγκαταλειφθεί.
Σε κοινωνικό επίπεδο, ο κύκλος Δήμητρας–Χείρωνα φωτίζει τη σχέση συλλογικής μνήμης και μαζικής έκφρασης. Θέματα λαού, πατρίδας, ιστορικής ταυτότητας και κοινωνικής συνοχής έρχονται στο προσκήνιο όχι ως αφηρημένες ιδέες, αλλά ως βιωμένες εμπειρίες. Η πολιτική, τα ΜΜΕ, οι μαζικές κινητοποιήσεις και ακόμη και οι αντιδράσεις σε φυσικές καταστροφές, φαίνεται να χρωματίζονται από έντονη συναισθηματική φόρτιση που αντλεί από το παρελθόν.
Κατά τη διάρκεια αυτού του κύκλου, ζητήματα ιστορικής ταυτότητας, εθνικής αφήγησης και συλλογικής καταγωγής μπαίνουν σε φάση επαναδιαπραγμάτευσης. Δεν πρόκειται για ακαδημαϊκή συζήτηση, αλλά για μαζική συναισθηματική εμπλοκή. Αναβιώσεις παλιών τραυμάτων, εμφύλιοι, προσφυγικά, αποικιοκρατικά κατάλοιπα, γενοκτονίες, εθνικές ήττες ή «ένδοξες» περίοδοι, μετατρέπονται σε εργαλεία δημόσιου λόγου.
Και επειδή η σύνοδος έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί, αυτό το μοτίβο το είδαμε στην πρόσφατη δημόσια φόρτιση γύρω από τη φωτογραφία της Καισαριανής, όπου ένα ιστορικό τραύμα δεν λειτούργησε ως μνήμη αλλά ως ενεργό πολιτικό επιχείρημα, μετατρέποντας το παρελθόν σε ηθική απαίτηση του παρόντος. Όταν το παρελθόν δεν λειτουργεί πια ως μνήμη αλλά επιστρέφει ως απόλυτη αλήθεια, ο δημόσιος λόγος βαραίνει και κλείνει. Η πολιτική γλώσσα γίνεται συναισθηματικά φορτισμένη, σχεδόν οικογενειακή, και αντί να συζητά το παρόν, διεκδικεί δικαίωση για όσα «δεν ξεχάστηκαν».
Δεν πρόκειται για μια απλή κοινωνική αντίδραση στο παρόν. Αυτό που κινητοποιείται είναι η συλλογική μνήμη, και μαζί της η ανάγκη δικαίωσης όσων δεν αποκαταστάθηκαν ποτέ. Η κοινωνία δεν διαμαρτύρεται μόνο για το τώρα. Διαμαρτύρεται εκ μέρους των νεκρών της.
Η Δήμητρα, ως δείκτης μαζικότητας και δημοσιότητας, μετατρέπει τις χειρώνειες μνήμες σε συλλογική εμπειρία. Ο «λαός» δεν εμφανίζεται απλώς ως πολιτικό υποκείμενο αλλά ως συναισθηματικό σώμα με ιστορία, παράπονα και απαιτήσεις. Αυτό σημαίνει αυξημένες μαζικές κινητοποιήσεις με έντονο συναισθηματικό φορτίο, πολιτικές ηγεσίες που είτε θα πατήσουν πάνω στη μνήμη είτε θα συντριβούν από αυτήν και αδυναμία ψύχραιμης διαχείρισης κρίσεων, γιατί κάθε κρίση ακουμπά κάτι παλιό και άλυτο.
Σε αυτόν τον κύκλο, η δημόσια εικόνα πολιτικών, θεσμών και προσώπων εξουσίας δοκιμάζεται μέσα από το παρελθόν τους. Σκάνδαλα, αποκαλύψεις και «κληρονομιές», κυριολεκτικές και συμβολικές, παίζουν καθοριστικό ρόλο. Δεν αρκεί τι κάνεις. Μετρά από πού κρατά η σκούφια σου. Οικογενειακά δίκτυα εξουσίας, πολιτικές δυναστείες, παραδοσιακές ελίτ και «ονόματα» έρχονται ξανά στο φως, άλλοτε για να στηριχθούν και άλλοτε για να καταρρεύσουν υπό το βάρος της μνήμης.
Η εμπλοκή Χείρωνα–Δήμητρας δείχνει επίσης ότι φυσικές καταστροφές, μετακινήσεις πληθυσμών και απώλειες σπιτιών δεν λειτουργούν μόνο ως γεγονότα, αλλά ως ψυχικά τραύματα συλλογικής κλίμακας. Το «ξεσπίτωμα», κυριολεκτικό ή συμβολικό, γίνεται κεντρικό μοτίβο. Και εδώ η πολιτική διαχείριση δεν κρίνεται από την αποτελεσματικότητα, αλλά από το αν αναγνωρίζεται το συναισθηματικό βάρος της απώλειας.
Η σύνοδος αυτή θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα ενηλικίωσης: μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παράδοση ως γόνιμη μήτρα ή θα υποχωρήσουμε στο «μαντρί» της συλλογικής συναισθηματικής ασφάλειας;
Ο κύκλος που ξεκινά δεν υπόσχεται παρηγοριά. Υπόσχεται όμως κάτι πιο απαιτητικό: την ανάληψη της ψυχικής μας ιστορίας μέσα στον κόσμο. Και αυτό, είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο, είναι πάντα μια πράξη πολιτική.
Σε προσωπικό επίπεδο, το βασικό ψυχικό αίτημα αυτού του κύκλου είναι απλό και σκληρό: να αναγνωρίσεις τι κουβαλάς πριν αποφασίσεις ποιος είσαι.
Κάτω από αυτήν την επιρροή, το παρελθόν δεν επιστρέφει ως ανάμνηση αλλά ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο ζωής: ίδιες επιλογές, ίδιοι φόβοι, ίδιες συναισθηματικές εξαρτήσεις. Δεν πρόκειται για νοσταλγία, αλλά για ψυχική πίεση να ειπωθεί κάτι που μέχρι τώρα λειτουργούσε σιωπηλά και καθόριζε τη στάση μας απέναντι στη ζωή.
Πολλοί θα έρθουν αντιμέτωποι με το ερώτημα, «ζω τη ζωή μου ή συνεχίζω μια ιστορία που δεν έγραψα εγώ»; Ο κύκλος αυτός φέρνει αποστασιοποίηση από οικογενειακά πρότυπα, ενοχές όταν επιχειρείται η αυτονόμηση και την ανάγκη να εκτεθεί προς τα έξω μια πιο αυθεντική εκδοχή του εαυτού, ακόμη κι αν δεν «ταιριάζει» με το περιβάλλον. Δεν είναι εύκολη μετάβαση. Η ψυχή αντιδρά όπως κάθε παιδί που απογαλακτίζεται, άλλοτε με θυμό, άλλοτε με λύπη, άλλοτε με επιστροφή στο γνώριμο.
Σε αυτή την περίοδο, το πώς «φαίνεσαι» γίνεται άρρηκτα δεμένο με το ποιος είσαι. Αλλαγές εικόνας, ρόλων, τρόπου έκφρασης ή κοινωνικής στάσης δεν είναι επιφανειακές. Είναι ψυχικές μετατοπίσεις. Όταν κάτι μέσα σου αλλάζει, η Δήμητρα σε ωθεί να το δείξεις. Και όταν δεν τολμάς, σε φέρνει σε εσωτερική τριβή, ντροπή, θυμό με τον εαυτό, την αίσθηση ότι «ζεις λάθος».
Οι σχέσεις που ενεργοποιούνται ή δοκιμάζονται μέσα σε αυτόν τον κύκλο έχουν ένα κοινό στοιχείο. Αυτό είναι το βαρύ συναισθηματικό φορτίο. Συχνά περιλαμβάνουν διαφορά ηλικίας, ρόλους δασκάλου–μαθητή, γονέα–παιδιού ή μια αίσθηση του τύπου «σε χρειάζομαι για να σταθώ». Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν υπάρχει αυτονομία. Ο κύκλος αυτός ευνοεί σχέσεις όπου το παρελθόν αναγνωρίζεται, αλλά δεν κυβερνά.
Σε αντίθεση με άλλες περιόδους κρίσης, εδώ δεν υπάρχει η αίσθηση «μετά θα είμαι καλύτερα». Υπάρχει μόνο η αίσθηση ευθύνης. Δηλαδή να πάρεις το συναισθηματικό σου φορτίο στα χέρια σου χωρίς να το ρίξεις ούτε στους γονείς ούτε στους συντρόφους ούτε στην κοινωνία.
Αυτή είναι η πιο δύσκολη μορφή ενηλικίωσης.
Όχι η κοινωνική, αλλά η ψυχική.
Διάβασε επίσης:
